LAL OS: Teknik Eleştiri Görünümündeki Ağır İthamlar, Kurumsal Mağduriyetimiz ve Kamuoyuna Açıklamamız
Bir işletim sistemi geliştirmenin zorluklarını biliyoruz. Ancak mühendislik çalışmasının hiçbir teknik inceleme yapılmadan dolandırıcılık ve suç örgütü imalarıyla hedef alınmasının yaratabileceği zararlar da en az teknik sorunlar kadar ciddiye alınmalıdır.
Türkiye'de sıfırdan bir işletim sistemi geliştirmek kolay değil. Kendi çekirdeğinizi, bellek yönetiminizi ve grafik motorunuzu yazıyorsunuz. Ardından bir gün, kamuya açık bir forumda şirketinizin 'dolandırıcılık' ve 'yabancı bir suç örgütüyle ilişkili olmakla' suçlandığını görüyorsunuz. Üstelik savunma hakkınız da elinizden alınmışken... İşte QBS olarak yaşadığımız durum.
QBS Yazılım ve Bilgi Teknolojileri
27 Ekim 2026
1. Neden bu açıklamayı yapmak zorunda kaldık?
QBS Yazılım ve Bilgi Teknolojileri olarak uzun süredir kendi kaynaklarımız ve mühendislik çalışmalarımızla bağımsız işletim sistemi teknolojileri geliştiriyoruz.
LAL OS, mevcut bir Linux dağıtımının adının değiştirilmesi veya görsel olarak özelleştirilmesiyle ortaya çıkmış bir proje değildir. Kendi çekirdeği, bellek yönetimi, görev zamanlayıcısı, grafik motoru, masaüstü ortamı ve sistem servisleri üzerinde çalıştığımız bağımsız bir işletim sistemi girişimidir.
Henüz geliştirme aşamasında olduğumuzu saklamıyoruz. Tamamlanmamış özelliklerimiz bulunuyor. Donanım uyumluluğu, sistem kararlılığı ve uygulama ekosistemi üzerinde çalışmalarımız sürüyor.
Teknik eksiklerimizin eleştirilmesine hiçbir itirazımız yok.
Ancak 24 Ekim 2026 tarihinde, Pardus Forumlarında Sadi Yumuşak adlı kullanıcı tarafından yapılan paylaşım, teknik değerlendirme sınırlarını aşan ifadeler içeriyordu.
Şirketimiz, hiçbir somut olay veya belge gösterilmeden dolandırıcılık tehlikesiyle ilişkilendirildi. Hatta arkamızdan yabancı bir suç örgütünün çıkabileceği öne sürüldü.
Bu ifadelerin ardından paylaşım sahibinin abartmış olabileceğini söylemesi de dikkat çekiciydi.
Burada artık bir işletim sistemi eleştirisinden değil, bir şirketin ticari itibarını ve geliştirdiği teknolojinin güvenilirliğini etkileyebilecek ağır yakıştırmalardan söz ediyoruz.
İlgili paylaşım:
https://forum.pardus.org.tr/t/yerli-diye-tanitildigi-icin-yaziyorum-lal-os-isletim-sistemi/33669/3


2. Devletin teknoloji projesiyle ilişkili bir forumda bunlar nasıl yayımlanabiliyor?
Bu olayın bizi en çok düşündüren yönlerinden biri, paylaşımın yapıldığı platformdur.
Pardus; Türkiye'de kamu kaynaklarıyla geliştirilen, çalışmaları TÜBİTAK BİLGEM bünyesinde sürdürülen bir işletim sistemi projesidir.
Pardus Forumları da bu projenin resmî internet sitesi üzerinden erişilen, yazılım kullanıcılarının ve teknoloji meraklılarının bilgi alışverişinde bulunduğu kamuya açık bir ortamdır.
Bu nedenle forumda yayımlanan ifadelerin etkisi, yalnızca iki kullanıcı arasında geçen kişisel bir tartışma olarak değerlendirilemez.
Bir teknoloji şirketi hakkında yazılan ifadeler, arama motorları üzerinden de bulunabilir; projeyi araştıran öğrenciler, akademisyenler, yatırımcılar, kamu çalışanları ve potansiyel iş ortakları tarafından okunabilir.
Foruma günlük kaç kişinin girdiğine ilişkin doğrulanmış bir ziyaretçi sayımız bulunmuyor. Ancak kamuya açık ve arama motorları tarafından erişilebilir bir platformda yayımlanan bu tür iddiaların, ilk okuyucularının çok ötesine ulaşabilme ihtimali açıktır.
Bir teknoloji forumunda yapılan asılsız bir suç iması, gönderildiği günle sınırlı kalmayabilir. Aylar veya yıllar sonra projeyi araştıran birinin karşısına da çıkabilir.
İşte bu nedenle içerik denetimi önemlidir.
Forumun kendi kuralları ne söylüyor?
Pardus Forumlarının 4 Mayıs 2026 tarihli kurallarında hakaret içeren paylaşımlar ve diğer işletim sistemleri hakkında aşağılayıcı veya karalayıcı ifadeler yasaklanmaktadır.
Aynı kurallar, uygun olmayan içeriklerin işaretlenerek yönetime bildirilebileceğini ve moderatörlerin müdahale yetkisinin bulunduğunu açıklamaktadır.
Kurallar ayrıca mesajların yayımlanmadan önce tek tek onaylanmadığını belirtmektedir.
Dolayısıyla bir mesajın ilk anda yayımlanması ile sonrasında incelenmesi farklı konulardır.
Buradaki sorumuz açıktır:
Kendi forum kurallarında karalayıcı ifadeleri yasaklayan bir platformda, somut delil gösterilmeksizin bir yazılım şirketinin dolandırıcılık ve yabancı suç örgütü ihtimaliyle ilişkilendirilmesi neden kamuya açık biçimde kalmaktadır?
Bu paylaşımın gerçekten hangi moderasyon incelemelerinden geçtiğini bilmiyoruz. Yönetimin bilinçli biçimde onay verdiğini de iddia etmiyoruz.
Ancak kamuya açık platformlarda moderasyon yalnızca uygunsuz kelimeleri silmek değildir. Bir paylaşımın üçüncü kişilerin itibarına, emeğine ve ticari ilişkilerine verebileceği olası zararların da değerlendirilmesidir.
Forumun devlet destekli bir teknoloji projesiyle ilişkili olması, kullanıcı yorumlarını devletin resmî görüşüne dönüştürmez.
Fakat böyle bir platformun kurumsal güvenilirliği, yayımlanan ağır ithamların ne ölçüde ciddiye alınacağını ve moderasyon kararlarının önemini artırır.
3. QBS olarak hangi mağduriyetle karşı karşıya kaldık?
Bu olayın yalnızca rahatsız edici bir yorum olduğunu söylemek, etkisini hafife almak olur.
QBS bugün birden fazla yazılım ürünü geliştiren; ERP, CRM, işletim sistemi, enerji yönetimi ve programlama dili alanlarında mühendislik çalışmaları yürüten bir şirkettir.
Geliştirdiğimiz ürünlerin tanıtımı, müşteri ilişkileri, akademik görüşmeler, yatırım değerlendirmeleri ve iş ortaklığı çalışmaları devam etmektedir.
Böyle bir dönemde, kamuya açık bir teknoloji platformunda şirketimizin dolandırıcılık ihtimaliyle ilişkilendirilmesi bizi doğrudan etkileyen bir itibar sorunu oluşturmuştur.
İtibarımıza yönelen zarar
Potansiyel bir müşteri veya iş ortağı QBS'yi araştırdığında, hiçbir teknik incelemeye dayanmayan bir iddiayla karşılaşabilir.
O kişinin iddiayı doğru kabul etmesi şart değildir. Yalnızca şüpheye düşmesi bile ticari görüşmenin seyrini değiştirebilir.
İş ortaklığı ve yatırım ilişkilerine yönelik risk
Teknoloji şirketlerinde güven, ürün kadar önemlidir.
Yazılım lisansı satın alacak bir işletme, iş ortaklığına girecek bir bayi veya teknoloji yatırımını değerlendiren bir kuruluş, şirketin güvenilirliğine ilişkin kamuya açık iddialardan etkilenebilir.
Herhangi bir satışın veya yatırımın bu paylaşım nedeniyle kaybedildiğini bugün belgeleyemiyoruz. Dolayısıyla gerçekleşmemiş bir zararı gerçekleşmiş gibi sunmuyoruz.
Ancak bu tür iddiaların ticari güven ilişkilerine zarar verme tehlikesi taşıdığı açıktır.
Mühendislik zamanımızın savunmaya ayrılması
İşletim sistemi geliştirmek ciddi zaman ve yoğunlaşma gerektirir.
Bizim asıl faaliyetimiz çekirdek geliştirmek, bellek sorunlarını çözmek, görev yönetimini iyileştirmek, sürücüleri ve masaüstü sistemini olgunlaştırmaktır.
Buna rağmen mühendislik çalışmamızla doğrudan ilgisi bulunmayan ağır yakıştırmalara cevap hazırlamak, şirketimizi açıklama yapmak ve kamuoyunu bilgilendirmek için ayrıca zaman ayırmak zorunda bırakmıştır.
Bu, olayın somut etkilerinden biridir.
Biz eleştirildiğimiz için değil, teknik çalışma yerine şirketimizin güvenilirliğini savunmak zorunda bırakıldığımız için mağduriyet yaşıyoruz.
4. Cevap vermek istedik; bu kez de forum hesabımız susturuldu
QBS'nin kurumsal kimliğiyle foruma katılıp ilgili iddialara açıklama getirmek amacıyla hesap oluşturduk.
Ancak hesabımızda yayımlanmış herhangi bir gönderi bulunmamasına rağmen sistem tarafından kısıtlandık.
Hesap ekranında yeni kullanıcının çok hızlı yazdığı gerekçesiyle susturma bildirimi gösterildi.
E-posta doğrulama süreçlerinde de sorunlarla karşılaştık.
Bu kısıtlamanın otomatik güvenlik mekanizmasından mı, sistem yapılandırmasından mı yoksa başka bir işlemden mi kaynaklandığını kesin olarak bilmiyoruz.
Herhangi bir kişi veya yöneticinin bizi bilerek susturduğunu ileri sürmüyoruz.
Ancak ortaya çıkan sonuç değişmiyor:
Şirketimiz hakkındaki iddialar kamuya açık biçimde okunabilirken, QBS olarak aynı ortamda açıklama yapma imkânını kullanamadık.
Bir tarafta şirketimizin güvenilirliğini hedef alan ifadeler bulunurken diğer tarafta doğrudan muhatabın cevap verememesi, kamuya açık tartışmada ciddi bir dengesizlik yaratmıştır.
Forum yönetiminden beklentimiz, hesabımızın neden susturulduğunun açıklanması, hatalı bir otomatik işlem varsa düzeltilmesi ve ilgili paylaşımın kendi forum kuralları çerçevesinde incelenmesidir.


5. Teknik bilgi eksikliğiyle ileri sürülen ağır iddiaların tehlikesi
Herkesin işletim sistemi çekirdeği geliştirmesini veya düşük seviyeli sistem programlama bilmesini beklemiyoruz.
Bir Linux kullanıcısı da işletim sistemi hakkında soru sorabilir. Bir öğrenci de ürünün gerçekliğini sorgulayabilir. Bir kullanıcı da tanıtım metnini abartılı bulabilir.
Bunlar olağandır.
Ancak kişinin teknik olarak doğrulamadığı konularda kesin hüküm vermesi, ardından hiçbir somut delil olmadan şirketin güvenilirliğini suç ima eden ifadelerle hedef alması farklıdır.
Burada dikkat çekmek istediğimiz tehlike, teknik bilgisizliğin kendisi değil; bilginin ve kanıtın sınırlarını aşan iddiaların kamuya açık biçimde dolaşıma sokulmasıdır.
Örneğin kaynak kodunun açık olmaması, işletim sisteminin başka bir çekirdek üzerine kurulduğunu göstermez.
Türkçe çevirilerin tamamlanmamış olması, çekirdeğin bağımsız geliştirilmediği anlamına gelmez.
Bir teknoloji şirketinin yeni yerleşim adresini henüz duyurmamış olması, bayilik faaliyetlerinin dolandırıcılık olduğu sonucunu doğurmaz.
Bu çıkarımların her biri, birbirinden farklı konuların yanlış ilişkilendirilmesine dayanmaktadır.
Asıl tehlike ise bu yanlış çıkarımların kişisel kanaat olmaktan çıkarılıp kamusal suç imalarına dönüştürülmesidir.
Paylaşımda kullanılan alaycı üslup ve sonrasında yapılan abartı kabulü de iddiaların muhtemel etkilerini ortadan kaldırmamaktadır.
Bir şirketin itibarı, kişisel tahminlerle veya alaycı ifadelerle sınanacak bir konu değildir.
Yanlış bir teknik yorum düzeltilebilir. Ancak kamuya açık ağır bir suç iması, düzeltildikten sonra bile insanların hafızasında ve arama sonuçlarında iz bırakabilir.
Bu tehlike yalnızca QBS için değil, Türkiye'de yeni teknoloji geliştirmeye çalışan bütün girişimler için geçerlidir.
6. Pardus kullanıcılarının ilgisine bugüne kadar nasıl karşılık verdik?
Burada önemli bir gerçeği özellikle kamuoyuyla paylaşmak istiyoruz.
LAL OS hakkında bilgi almak isteyenler yalnızca bizim kendi takipçilerimizden oluşmuyor.
Daha önce Linux kullanan, aralarında Pardus kullanıcılarının da bulunduğu kişiler şirketimizin WhatsApp iletişim hattı, e-posta adresleri ve telefon kanalları üzerinden bize ulaştılar.
LAL OS'un nasıl geliştirildiğini, hangi işletim sistemi tabanını kullandığını, mevcut geliştirme aşamasını ve ne zaman kullanılabileceğini sordular.
Biz de bu sorulara ulaşılabilirliğimiz ölçüsünde cevap verdik.
Bu iletişimi bir tehdit değil, teknolojik ilginin ve topluluk merakının göstergesi olarak değerlendirdik.
Projeyi destekleyenler olduğu gibi teknik sorular soran veya bazı tercihlerimize katılmayan kişiler de oldu.
Eleştirenlerin soru sormasını engellemedik. Teknolojimizi merak edenlere kapımızı kapatmadık.
Çünkü yerli teknoloji geliştirmek yalnızca kod üretmekten ibaret değildir. İnsanlarla iletişim kurmak, sistemin hangi aşamada olduğunu açıklamak ve teknik toplulukla bilgi paylaşmak da bunun parçasıdır.
SosyalAkademi platformunu geliştirmemizin temel nedenlerinden biri de budur.
LAL OS, Motif ve diğer yazılım çalışmalarımıza ilişkin bilgileri doğrudan kaynağından paylaşabileceğimiz, geliştiricilerin soru sorabileceği ve katkı sunabileceği bir ortam oluşturmak istiyoruz.
https://qbs.com.tr/sosyalakademi/
7. İddialara teknik cevap: LAL OS gerçekte nedir?
Kamuoyuyla paylaştığımız LAL OS, kendi sistem katmanları üzerinde geliştirdiğimiz bir işletim sistemi projesidir.
Mevcut çalışma kapsamında önyükleme, çekirdek, bellek yönetimi, görev zamanlayıcısı, grafik altyapısı, compositor, pencere sistemi, masaüstü ve yerel uygulamalar bulunmaktadır.
Başlıca geliştirme alanlarımız şunlardır:
LAL Kernel: Sistem başlatma, temel kaynak yönetimi ve çekirdek altyapısı.
Bellek yönetimi ve BigArena: Çekirdek ve kullanıcı alanlarının ayrılması, bellek sahipliği ve büyük grafik kaynaklarının yönetimi.
Görev zamanlayıcısı: Çalışan görevlerin yürütülmesi, görev bağlamlarının yönetimi ve uygulama yaşam döngüsü.
ZuzuGrafik: Framebuffer, çizim yüzeyleri, grafik bağlamları ve bileşen tabanlı görüntüleme.
Compositor: Pencere yüzeylerinin birleştirilmesi, katman sırası ve yeniden çizim işlemleri.
Mozaik Desktop: Masaüstü, başlatıcı, pencere yönetimi ve yerel kullanıcı deneyimi.
Sistem uygulamaları: Gerrok, LALedit, Terminal, sistem ayarları ve tanılama araçları.
Motif: Yerel yazılım geliştirme ekosistemi için üzerinde çalıştığımız programlama dili.
Bütün bu alanlar farklı olgunluk seviyelerinde geliştirme çalışmalarını sürdürmektedir.
Özellikle uygulama hatalarının çekirdeğin kararlılığını bozmadan yakalanması ve uygulamanın kontrollü sonlandırılması üzerinde çalışmalarımız devam etmektedir.
Bütün bunları tamamlanmış, sertifikalandırılmış veya genel kullanıma hazır bir işletim sistemi iddiası olarak sunmuyoruz.
Bugün genel kullanıma açık bir ISO dağıtımımız bulunmamaktadır. Mevcut ana geliştirme hattımız 32-bit üzerindedir; 64-bit mimari çalışmalarımız yol haritasındadır.
Ancak sistemin henüz son kullanıcı dağıtımına hazır olmaması, ortada çalışan bir geliştirme sürümü bulunmadığı anlamına gelmez.
8. Açık kaynak olmamak yerli olmamaya eşit değildir
Pardus, Debian GNU/Linux temelli bir işletim sistemidir. Türkiye'deki açık kaynak ekosistemine yaptığı katkıları önemsiyoruz.
LAL OS ise farklı bir geliştirme modeli izlemektedir.
Temel sistem katmanları QBS bünyesinde geliştirilen, kaynak kodları şirketimizin fikrî mülkiyet yapısı içinde korunan bir işletim sistemi üzerinde çalışıyoruz.
Bir yazılımın yerli geliştirilmiş olmasıyla kaynak kodlarının herkes tarafından erişilebilir olması aynı kavram değildir.
Açık kaynak, lisanslama ve dağıtım haklarıyla ilgilidir.
Bağımsız geliştirme ise sistemin hangi mimari ve kod tabanı üzerine inşa edildiğiyle ilgilidir.
Bu ayrımı görmezden gelerek yalnızca kaynak kodu yayımlanmadığı için bir teknoloji projesinin gerçek olmadığını ileri sürmek teknik olarak doğru bir değerlendirme değildir.
9. Şirket adresimiz ve teknokent görüşmeleri
Forumdaki yorumda şirketimizin fiziksel adresinin internet sitemizde ayrıntılı biçimde yer almaması da eleştirilmiştir.
Bu konuda kamuoyuna açık bilgi vermek isteriz.
QBS olarak teknoloji geliştirme faaliyetlerimizi üniversite ve teknokent/teknopark ortamına taşımaya yönelik görüşmeler yürütüyoruz.
Bu görüşmelerin kurumsal yerleşim bakımından sonuçlanmasını bekliyoruz.
Henüz kesinleşmemiş bir yer tahsisini tamamlanmış gibi açıklamak istemiyoruz. Aynı şekilde görüşmeleri devam eden bir kurumu, resmen yerleştiğimiz teknokent olarak göstermeyi de doğru bulmuyoruz.
Ancak bu süreç, mevcut resmî şirket adresimizin ve yasal iletişim bilgilerimizin gerektiği şekilde kamuya sunulması yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Kurumsal web sitemizdeki bilgilendirmeyi geliştirmemiz gerektiğini kabul ediyoruz.
Teknokent görüşmelerinin sonuçlarını beklememiz bir kurumsal geçiş sürecidir; dolandırıcılık veya yasa dışı faaliyet göstergesi değildir.
Bir şirketin ticari varlığı ve faaliyetleri, tahminlerle değil, resmî kayıtlar ve doğrulanabilir belgelerle değerlendirilmelidir.
10. Forum yönetimine ve teknoloji topluluğuna çağrımız
Pardus Forumlarının yönetiminden beklentimiz, konunun kişisel bir anlaşmazlık olarak değil, kurumumuzun ticari itibarını ilgilendiren ciddi bir içerik şikâyeti olarak incelenmesidir.
Açıklanmasını istediğimiz hususlar bellidir:
Şirketimizi dolandırıcılık ve suç örgütü ihtimaliyle ilişkilendiren ifadeler, forumun kendi içerik kuralları çerçevesinde incelenmiş midir?
İncelendiyse hangi değerlendirme sonucuna ulaşılmıştır?
İlgili içerik neden kamuya açık biçimde erişilebilir durumdadır?
Hiçbir yayımlanmış gönderisi bulunmayan QBS kurumsal hesabı neden susturulmuştur?
Kurumsal cevap hakkımızı aynı forum ortamında nasıl kullanabiliriz?
Bu soruları yöneltmemiz, Pardus projesine veya bütün Pardus topluluğuna karşı olduğumuz anlamına gelmez.
Aksine, teknoloji topluluklarının güvenilirliği için teknik eleştiri ile kanıtsız suç imalarının birbirinden ayrılması gerektiğini düşünüyoruz.
LAL OS'un mimarisini tartışmak isteyen herkese açığız.
Çekirdeğimizi, bellek modelimizi, görev yönetimimizi, grafik motorumuzu, uygulama mimarimizi ve geliştirme kararlarımızı konuşabiliriz.
Ancak bu tartışmaların hakaret, alay veya suç örgütü yakıştırmaları üzerinden yürütülmesini kabul etmiyoruz.
Sonuç: Mağduriyetimizi görünmez kılmayacağız
Bu makaleyi yazmamızın nedeni yalnızca LAL OS'un tanıtımını yapmak değildir.
QBS, geliştirdiği bir teknoloji nedeniyle kamuya açık ağır ithamlara maruz kalmış, bu iddiaların erişilebilir olması karşısında kurumsal güvenilirliğini açıklama ihtiyacı duymuş ve aynı forumda yanıt verme girişiminde hesap kısıtlamasıyla karşılaşmıştır.
Bu yaşadığımız mağduriyetin açıkça görülmesini istiyoruz.
Henüz gerçekleştiği kanıtlanmamış ticari kayıpları ileri sürmüyoruz. Ancak itibarımıza yönelen suç imalarının, mühendislik çalışmalarımızdan ayırmak zorunda kaldığımız zamanın ve cevap vermede yaşadığımız güçlüğün gerçek olduğunu belirtiyoruz.
Türkiye'nin yalnızca mevcut teknolojileri kullanmaya değil, yeni teknolojiler geliştiren insanlara da ihtiyacı vardır.
Bu kişilerin mühendislik çalışmalarının sorgulanması doğaldır.
Fakat sorgulamanın yöntemi bilgi, belge, test ve teknik tartışma olmalıdır.
Bir teknolojiyi eleştirebilirsiniz. Bir mimariyi yetersiz bulabilirsiniz. Bir ürünün tanıtımını abartılı görebilirsiniz. Ancak hiçbir kanıt sunmadan geliştiricilerini dolandırıcılık veya suç örgütü imalarıyla hedef alamazsınız.
Biz LAL OS'u geliştirmeye devam edeceğiz.
Gerçek çalışma görüntülerini, teknik ilerlemeleri, karşılaştığımız sorunları ve mühendislik çözümlerimizi kamuoyuyla paylaşacağız.
Amacımız yalnızca Türkiye'de geliştirilmiş bir işletim sistemi ortaya koymak değil; kendi çekirdeğini, araçlarını, programlama dilini ve yazılım ekosistemini geliştirebilen bir mühendislik kültürüne katkı sağlamaktır.
Eleştiriye açığız. Teknik doğrulamaya hazırız. Ama emeğimizin ve kurumsal itibarımızın kanıtsız suçlamalarla hedef alınmasını normalleştirmeyeceğiz.
QBS Yazılım ve Bilgi Teknolojileri
LAL OS Geliştirme Ekibi
LAL OS: https://qbs.com.tr/urunler/lal-os/
SosyalAkademi: https://qbs.com.tr/sosyalakademi/
Kaynaklar
Pardus forumunda ilgili paylaşım:
https://forum.pardus.org.tr/t/yerli-diye-tanitildigi-icin-yaziyorum-lal-os-isletim-sistemi/33669/3
Pardus Forum Kuralları:
https://forum.pardus.org.tr/t/forum-kurallari/32795
Pardus'un resmî kurumsal tanıtımı:
https://pardus.org.tr/hakkimizda/
Yorumlar
0 yorum