LAL OS sıfırdan geliştirilen özgün bir işletim sistemidir. QBS Yazılım ve Bilgi Teknolojileri olarak önyükleme sürecini, LAL çekirdeğini, bellek yönetimini, görüntüleme ve pencere altyapısını, ZuzuGrafik motorunu, Mozaik masaüstünü ve temel sistem servislerini kendi mimarimiz içinde geliştiriyoruz. Çekirdek dâhil bu kritik işletim sistemi katmanlarının kaynak kodları bize aittir. LAL OS, mevcut bir sisteme yalnızca Türkçe arayüz veya yeni bir masaüstü ekleme çalışması değildir.

Bu yönüyle Pardus’tan ve diğer Linux dağıtımlarından temel farkı, Linux çekirdeğini ve Linux sistem altyapısını temel almamasıdır. Windows ve macOS’un da çekirdeğini veya masaüstü altyapısını kullanmaz. LAL OS’un amacı, başka bir işletim sistemine bağımlı bir sürüm oluşturmak yerine çekirdeğinden uygulama ortamına kadar Türkiye’de geliştirilen bağımsız bir platform ortaya çıkarmaktır.

Güvenlik mimarimiz, çekirdek ile kullanıcı alanının ayrılması; belleğin, sistem kaynaklarının ve servislerin belirli sahiplik ve erişim kurallarıyla yönetilmesi üzerine kuruludur. Bir uygulamanın hangi kaynağa erişebileceğini sistemin kendi kuralları belirler. Böylece uygulama hatalarının veya yetkisiz işlemlerin diğer sistem bileşenlerine etkisini sınırlandıran bir yapı geliştiriyoruz.

LAL OS’un çekirdeği dâhil temel sistem katmanlarının kaynak kodlarını yayımlamıyoruz; bu kodlara erişim yetkilendirdiğimiz geliştiricilerle sınırlıdır. Sistemin hangi bileşeninin hangi veriyi işlediğini, servislerin birbirleriyle nasıl iletişim kurduğunu ve hangi dış ağ bağlantılarına izin verileceğini kendi mimarimiz içinde tasarlayıp yönetebiliyoruz. Linux, Windows ve macOS ile güvenlik yaklaşımımızdaki stratejik fark burada ortaya çıkmaktadır: Kritik katmanların kodu ve bu katmanlara ilişkin teknik kararlar, dışarıdaki bir işletim sistemi sağlayıcısına bağlı olmadan yerli geliştiricinin kontrolündedir. Bu da kurumsal ihtiyaçlara göre erişim kuralları oluşturma ve bir sorun karşısında ilgili sistem katmanına doğrudan müdahale etme imkânı sağlar.

Bağımsız bir işletim sistemi geliştirirken mevcut yazılım ekosisteminden yararlanabilmek de önemlidir. Bu nedenle Windows’un PE biçimli .exe uygulamalarını LAL OS üzerinde çalıştırmaya yönelik bir uyumluluk katmanı geliştirme hedefimiz bulunuyor. Ayrıca OpenJDK ve Java sanal makinesini LAL OS’un dosya, işlem ve uygulama başlatma yapısına bağlayarak Java uygulamalarını çalıştırmaya yönelik hazırlıklarımız var. Bu çalışmalar, LAL OS’un çekirdeğini Windows veya Linux’a dayandırmadan kullanıcıların mevcut yazılımlara erişebilmesini amaçlamaktadır. .exe ve Java uygulamalarını çalıştırma yetenekleri şu anda tamamlanmış özellikler olarak değil, geliştirme hedefleri olarak sunulmaktadır.

Amacımız; çekirdekten masaüstüne, yerel uygulamalardan yazılım uyumluluğuna uzanan, zamanla kamu, eğitim, sanayi ve kritik altyapı ihtiyaçlarına uyarlanabilecek bir yerli platform oluşturmaktır. LAL OS’un mevcut çalışma durumunu ve teknik mimarisini Bakanlığınızın ilgili birimine çalışan sistem gösterimiyle sunmak isteriz. Projemizin Millî Teknoloji Hamlesi hedefleri açısından değerlendirilmesini ve uygun görülmesi hâlinde teknik görüşme imkânı sağlanmasını arz ederim.

LAL OS’un günlük kullanım tarafında Mozaik masaüstü, Gerrok dosya yöneticisi, LALedit metin editörü, terminal ve sistem araçları üzerinde çalışıyoruz. E-Vliya web tarayıcısı ile LAL OS ekosistemi için tasarlanan Motif programlama dili de geliştirme yol haritamızda yer alıyor. Hedefimiz, yalnızca açılan bir işletim sistemi değil; kullanıcıların çalışabileceği, geliştiricilerin yerel uygulama üretebileceği ve zamanla kamu, eğitim, sanayi ve kritik altyapı ihtiyaçlarına uyarlanabilecek bütünlüklü bir platform oluşturmaktır.